Coronavirus: bouw distributiecentra gaat door, maar onzekerheid groeit

De coronacrisis laat de bouwers van distributiecentra niet ongemoeid. Buitenlandse bouwvakkers verlaten niet en masse de bouwplaatsen – zoals eerder deze week werd gesuggereerd – en de bouw van nieuwe DC’s gaat onverminderd door met in achtname van de voorschriften van het RIVM. Toch is het onzekerheid troef bij zowel bouwers, logistiek vastgoed ontwikkelaars en makelaars die zeggen met alles rekening te houden.

Ondanks dat de bouw van distributiecentra op dit moment niet volledig plat ligt in Nederland begint de logistieke vastgoedmarkt inmiddels de eerste gevolgen van het coronavirus langzaam te voelen. Door het stilvallen van de containeroverslag in januari en februari in China, zien analisten vraaguitval ontstaan van de logistieke markt in de haven van Rotterdam. Europa en Nederland voelen de pijn pas acht à tien weken later.

Het echte goederentekort zal dus pas in april en mei voelbaar zijn. Bedrijven komen dan met lege distributiecentra te zitten, terwijl de huur blijft doorlopen. Als die situatie te lang aanhoudt, kunnen ze in zwaar weer terechtkomen, voorspelde een logistiek vastgoedexpert eind vorige week al. “We zien nu dan ook dat sommige logistieke dienstverleners al leegstand krijgen in hun warehouse en dat zal de komende maanden alleen maar toenemen”, verwacht Menno van Boxtel, Head of Industrial & Logistics Cushman & Wakefield.

Volgens de logistiek vastgoed specialist is de bouw van nieuwe distributiecentra al deels al stil komen te liggen door de stikstof– en PFAS-problemen. “Daar komt nu bij door de coronacrisis dat bouwplaatsen het met minder mensen moeten doen.”

Bouwbedrijf Hercuton, dat in Nederland op dit moment diverse distributiecentra in aanbouw heeft, merkt nog niet dat er Oost-Europese bouwvakkers massaal het werk neerleggen om terug te keren naar hun vaderland. “Op dit moment liggen er geen bouwprojecten en we ontvangen ook geen signalen dat projecten stil zijn komen te liggen maar we hopen dat dat zo blijft”, zegt Susan van der Geld van Hercuton.

Ook zijn er volgens Van der Geld geen geluiden dat Oost-Europese bouwvakkers van plan zijn om te vertrekken. “We hebben daar niets over gehoord. Wat we nu vooral merken is dat potentiële opdrachtgevers een stuk voorzichtiger zijn geworden met het verlenen van opdrachten want wat gaat deze crisis voor gevolgen hebben voor de economie.”

Fred Eggenhuizen, sales manager bij Unibouw in Gemert, zegt eveneens dat de bouw van distributiecentra gewoon doorgaat. “Met alle daarvoor benodigde maatregelen. We hebben onze opdrachtgevers wel geïnformeerd met de boodschap dat er moment een situatie is ontstaan die voor iedereen niet te voorspellen is en hoe die zich verder gaat ontwikkelen. We hebben allerlei deadlines afgesproken maar het kan zijn dat door overmacht het een en ander gaat verschuiven. Op dit moment is het zo dat onze mensen doorwerken op de bouwplaatsen en het kantoorpersoneel werkt allemaal thuis.”

Unibouw heeft protocollen opgesteld om te voorkomen dat buitenlandse bouwvakkers vertrekken. Eggenhuizen: “Poolse werknemers die voor ons werken zijn meestal in dienst van onze leveranciers en onderaannemers. Daarvoor hebben we hele protocollen in de bouwkeet liggen in zowel Nederlands, Duits, Engels als Pools. Onze teamleiders hameren er op dat iedereen zich hieraan houdt. Meer kunnen we niet doen.”
Het bouwbedrijf uit Gemert bouwt op dit moment vijf grote distributiecentra verspreid over het land. “Die projecten gaan gewoon door en mensen sturen we naar huis zodra ze griepverschijnselen vertonen. Wij raken niet in paniek en zullen onze projecten blijven opleveren.”

Dat geldt ook voor Heembouw, maar het bedrijf is volgens commercieel directeur Rinus Verhey extra alert op personeel dat op de bouwplaats verschijnt, waarvan familieleden ziek thuis zitten. “Met onze partners en toeleveranciers hebben we daarover strenge afspraken gemaakt. Iedereen die de bouwplaats op wil, wordt vooraf gescreend. Er wordt op de bouwplaats bijvoorbeeld niet meer gelijktijdig geschaft. Vooralsnog werkt dat goed en dat is mede te danken aan het feit dat we binnen het bedrijf een speciaal corona-team hebben ingesteld. Door het zo te managen gaat het nog tot op heden. Ik verwacht ook dat deze crisis veel langer gaat duren dan een paar weken.”
Verhey heeft nog geen berichten ontvangen dat Oost-Europese bouwvakkers huiswaarts keren. “Wij hebben Poolse bouwvakkers aan het werk maar daarvan is het meerendeel gewoon woonachtig in Nederland.”

Vreemdgenoeg signaleert Verhey dat de tenders voor de bouw van nieuwe distributiecentra gewoon doorgaan. “Wat dat aangaat, zit er op op dit moment een tweedeling in de logistiek vanuit bijvoorbeeld de sierteelt komt bijvoorbeeld helemaal niets en de e-commerce loopt wel door. Wat we ook zien is dat bedrijven met voorraden aan het schuiven zijn omdat de vrees bestaat grenzen helemaal dicht gaan. We kreeg bijvoorbeeld deze week een aanvraag voor een tijdelijke opslaglocatie van 7.000 vierkante meter van zeven weken. Dat zijn hele gekke vragen, maar dat duidt er op dat bedrijven opslaglocaties in andere landen gaan spreiden om leveringen te kunnen garanderen.”

Bij logistiek vastgoed ontwikkelaar DHG in Schiedam is de kantoorbezetting minimaal en de rest van het personeel werkt ook thuis. ‘Buiten’ lopen de bouwprojecten gewoon door zegt Richard Elich. “We zijn voor twee grote partijen bezig waaronder een huurder uit Duitsland. Daar waren we in het begin best wel bevreesd over door het coronavirus, maar die opdrachtgever heeft aangegeven dat de bouw gewoon door kan gaan. Wat we wel zien is dat het aantal bezichtigingen afneemt want bedrijven mogen dat ook niet meer.”

Net als bij Unibouw en Hercuton heeft Elich nog geen signalen ontvangen dat bij lopende projecten buitenlandse bouwvakkers de bouwplaats verlaten. “We hebben hierover nog niets van onze aannemers gehoord. Ik sluit echter niet uit dat dit gaat gebeuren en dat dat consequenties met zich mee brengt. Het moet niet te lang duren want het is begrijpelijk dat mensen onzeker worden.”

Aan de opleverdatum van projecten waar DHG al een huurder voor heeft, wil het vastgoedbedrijf ook nakomen. “In Amsterdam hebben we een nieuwbouwproject voor logistiek dienstverlener Logwise, waar een streefdatum aan vastzit. Die willen we ook nakomen, maar op andere plekken waar we op risico bouwen, kunnen we het ons veroorloven dat we een maand of twee later klaar zijn want er zit staat nog geen huurder klaar.”

Adriaan Molenschot, directeur van logistiek vastgoedbedrijf HVBM in Tilburg, stelt vast dat personeel dat bij projecten waar zijn bedrijf bij betrokken is, zich heel goed houden aan de geldende veiligheidsprotocollen. “Ik was gistermiddag op de bouwplaats van het nieuwe distributiecentrum van Decathlon en wat ik daar zag, is dat er niet alleen heel hard wordt gewerkt, maar dat de mensen ter plekke zich allemaal houden aan de regel: hou voldoende afstand houden van elkaar.”

Molenschot zegt te verwachten dat de bouw van distributiecentra van P&M Express in Tilburg, Eriks in Ede en het eerder genoemde Decathlon op schema lopen. “Mei en medio juni moeten die panden worden opgeleverd. Potentiele bedreigingen zijn ziekteverzuim en toeleveranciers die stoppen. Vooralsnog denken we dat dat gaat lukken en prijzen we ons gelukkig dat de mensen op onze bouwplaatsen allemaal gezond zijn.”

Bron: Logistiek.nl